چرا اسکاتلند از سال ۱۹۹۸ به جام جهانی راه نیافته است؟

بیش از بیست‌وشش سال از آخرین باری که تیم ملی فوتبال مردان اسکاتلند موفق شد به جام جهانی راه یابد گذشته است. آن تابستان خاطره‌انگیز ۱۹۹۸ در فرانسه که با شکست در مقابل برزیل، تساوی با نروژ و شکست سنگین برابر مراکش همراه شد و باز هم حذف در مرحله گروهی رقم خورد. از آن زمان، فوتبال ملی اسکاتلند دوران سخت و طولانی‌مدتی از ناکامی را تجربه کرده است.

مشکل کجاست؟

بسیاری این موضوع را مایه شرمساری یا حتی فاجعه می‌دانند اما آیا واقعاً انتظاری غیرمنطقی از اسکاتلند وجود داشته است؟ آمار نشان می‌دهد از سال ۱۹۹۸، ۶۱ تیم به جام جهانی رسیده‌اند که ۲۵ تیم از اروپا بوده‌اند. تیم‌هایی چون اسلوونی، سوئد، جمهوری چک، ایسلند و حتی ولز هر یک گاه‌وبیگاه به جام جهانی رفته‌اند اما اسکاتلند همواره در همان سطح یا پایین‌تر از این تیم‌ها قرار داشته است.

در واقع، طبق رده‌بندی جهانی فیفا، در این مدت هر تیمی که از اروپا به جام جهانی صعود کرد رده‌ای بالاتر از اسکاتلند داشته است و اگر اسکاتلند صعود می‌کرد، ضعیف‌ترین تیم قاره اروپا در تورنمنت محسوب می‌شد.

پرورش استعدادهای جوان؛ امیدها و ضعف‌ها

اسکاتلند برای حل مشکل پرورش بازیکن نخبه، از سال ۲۰۱۲ طرح مدارس عملکردی را راه‌اندازی کرد اما هنوز دستاورد بزرگی به همراه نداشته است. تنها نمونه بارز فعلی، بیلی گیلمور است. در حالی‌که باشگاه‌هایی مثل سلتیک و رنجرز نیز در پرورش بازیکنان مستعد نقش دارند، اما محصول این سیاست‌ها به اندازه کافی چشمگیر نبوده است.

آینده؛ آیا طلسم شکسته می‌شود؟

استیو کلارک، سرمربی فعلی اسکاتلند، توانسته دوبار تیمش را به جام ملت‌های اروپا برساند، اما هر دوبار نیز حذف زودهنگام بوده و تیم نتوانسته انتظارات را برآورده کند. البته مجموعه بازیکنان حال حاضر اسکاتلند نسبت به گذشته با تجربه‌تر و پخته‌تر است؛ حضور ستاره‌هایی مانند اسکات مک‌تومینای (نامزد توپ طلا)، اندی رابرتسون (کاپیتان و قهرمان لیگ قهرمانان)، و جان مک‌گین امیدواری برای صعود را زنده نگه داشته است. ضمن اینکه موج جدیدی از جوانان بااستعداد نیز به تیم اضافه شده‌اند.

با این حال، مسیر اسکاتلند برای جام جهانی ۲۰۲۶ هم بسیار دشوار خواهد بود. ناکامی‌های سال‌های اخیر و بالا و پایین شدن سطح تیم، تردیدهایی را ایجاد کرده است. حتی اگر نتوانند دانمارک را در مقدماتی شکست دهند، باز هم امیدواری برای بازگشت به سطح اول فوتبال جهان وجود دارد.

جمع‌بندی

شرایط رقابتی و مشکلات ساختاری فوتبال اسکاتلند باعث شده این کشور سال‌ها از جام جهانی دور باشد. اگرچه ساختار پرورش بازیکنان نویدهای مثبتی می‌دهد و تركيب فعلی تیم با تجربه و جسارت جوانان همراه شده، اما باید دید آیا این روند به شکستن طلسم حضور نداشتن در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان ختم خواهد شد یا خیر.