در سالهای اخیر، موجی از سرمایهگذاری آمریکاییها در فوتبال اسکاتلند به راه افتاده که نشانه تغییرات چشمگیر اقتصادی و مدیریتی در این ورزش است. حضور کنسرسیومهای بزرگ و مالکان سرمایهدار آمریکایی در باشگاههای پرطرفدار اسکاتلند همچون رِینجرز، هیبرنین، داندی یونایتد و دیگر تیمها، نشاندهنده ورود سرمایههای کلان و مدلهای مدیریتی نوین است؛ موضوعی که برای فوتبالدوستان ایرانی نیز جالب توجه به نظر میرسد، چرا که میتواند الگویی برای توسعه باشگاههای ایرانی باشد.
ورود آمریکاییها از یک دهه پیش آغاز شد و حالا تقریباً نیمی از باشگاههای لیگ برتر اسکاتلند با سرمایه و مدیریت آمریکایی اداره میشوند. مهمترین انگیزه مالکان، بهرهگیری از فرصتهای مالی قابل توجه با هزینه ورودی نسبتاً پایینتر از لیگهای بزرگی مانند انگلیس و حتی آمریکا است. به بیان سادهتر، فوتبال باشگاهی اروپا و بهویژه اسکاتلند، برای سرمایهگذار آمریکایی که میلیاردها دلار باید خرج خرید باشگاههای بسکتبال یا فوتبال آمریکایی کند، موقعیتی «بهصرفه» محسوب میشود. از طرفی باشگاههایی مثل رینجرز، امکانات خوب و پیشینه تاریخی درخشانی دارند که ارزش برند آنها را در مقایسه با قیمت خرید، بسیار جذاب میکند.
اما حضور گسترده سرمایهگذاران آمریکایی، نگرانیهایی هم برای هواداران اسکاتلندی دارد؛ هوادارانی که باشگاهشان را جزیی عمیق از هویت و زندگی روزمره خود میدانند، نه صرفاً یک شرکت تجاری. سیستم چند باشگاهی که مالکان در چند کشور و باشگاه سهامدار هستند، هنوز با مقاومت فرهنگی روبهروست چرا که هواداران نگران از بین رفتن هویت و اصالت باشگاهها هستند.
در همین حال، نتایج این سرمایهگذاریها کاملاً متفاوت بوده است؛ برخی تیمها مثل داندی، ثبات مدیریتی پیدا کردهاند اما همه باشگاهها هنوز موفقیت فنی بزرگی تجربه نکردهاند. مورد جالب توجه، مخالفت هواداران مادرول با فروش باشگاهشان به سرمایهداران آمریکایی بود که نشان میدهد همه طرفداران حاضر نیستند مقابل پول هویت سنتی باشگاه خود را معامله کنند.
در نهایت میتوان گفت سرمایه آمریکایی فرصت بهروزرسانی در زیرساخت و رشد فوتبال اسکاتلند را فراهم کرده اما موفقیت طولانی مدت آن در گرو احترام به فرهنگ و تاریخ این باشگاههاست. تجربه اسکاتلند نشان میدهد اگر قرار باشد سرمایه خارجی در فوتبال ایران هم وارد شود، حتماً باید پیوند بین سرمایهگذار و فرهنگ هواداری حفظ و تقویت شود تا نه تنها سودآوری، بلکه حس تعلق و اشتیاق هواداران نیز باقی بماند.
ارسال دیدگاه