درگذشت گوردون مککوئین و ارتباط دمانس با ضربه سر زدن در فوتبال
گوردون مککوئین، مدافع سابق تیم ملی اسکاتلند و باشگاههای منچستریونایتد و لیدز یونایتد، در سال ۲۰۲۳ در سن ۷۰ سالگی پس از ابتلا به دمانس عروقی و ابتلا به بیماری مزمن مغزی (CTE) درگذشت. دختر او، هیلی مککوئین، در جریان بررسی دادگاه پزشکی قانونی، عنوان کرد پدرش همواره معتقد بود ضربههای مکرر سر به توپ در دوران حرفهایاش نقش جدی در بروز این اختلال داشته است.
وی گفت: «پدرم میگفت این همه سال ضربه سر زدن احتمالاً بیتأثیر نبوده است.» مککوئین در طول دوران بازی خود حدود ۳۵۰ بار برای سنت میرن، لیدز و منچستریونایتد به میدان رفت و مهارتش در بازی هوایی از شاخصترین ویژگیهای او بود.
بر اساس اظهارات متخصصان، آسیب مغزی مزمن (CTE) عمدتاً در بازیکنان شاغل در پستهایی که زیاد ضربه سر میزنند شایعتر است و این ضربات مکرر میتواند منشأ علائم دمانس باشد. اتفاقاً کالبدشکافی مغز مککوئین نیز وجود همین نوع آسیب را تأیید کرده است.
هیلی مککوئین توضیح داد که پدرش علاوه بر تغییرات شخصیتی، دچار مشکل در بلع، سردرگمی، و از دست دادن توانایی انجام کارهای ساده نظیر نوشتن یا درست کردن چای شده بود؛ در حالی که حافظه او نسبت به اتفاقات گذشته همچنان قوی باقی مانده بود.
پروفسور ویلی استوارت، متخصص مغز و اعصاب، گفت: «شواهد علمی روشن است که ارتباط مستقیم میان ضربات مکرر به سر و پیشرفت بیماری CTE وجود دارد، خصوصاً در بازیکنان و ورزشکارانی که زیاد درگیر توپ هوایی هستند.»
این اتفاق، بحثهای تازهای درباره ضرورت محدودیت ضربه سر در فوتبال، به ویژه در سطوح پایه را در فوتبال اروپا و جهان از جمله ایران ایجاد کرده است.
نظرات